Geçtiğimiz yaz görüştüğümüz ve “havas” eğitimi aldığını söyleyen bir imamın anlattığı dikkat çekici bir hatırayla başlayayım. Bu imam, Doğu Anadolu’da sınır hattındaki görev yıllarında yaklaşık 18 ay boyunca hafta sonları Irak tarafına geçerek havas derslerine katıldığını anlatmıştı.
Eğitimi sırasında, Akdeniz kıyısındaki bir ülkeden ve onun yakın müttefiki olan başka bir ülkeden bazı gayri müslim kişilerin de aynı eğitim için geldiğini görünce oldukça şaşırdığını özellikle vurgulamıştı.
Son günlerde sosyal medyada dolaşan bir paylaşım dikkat çekiyor. Ramazan’ın 14. günü namazdan sonra İsrâ Suresi 105 ve 106. ayetlerin okunup suya üflenmesi ve içilmesi halinde bütün hastalıklara şifa olacağı iddia ediliyor.
Bu uygulamanın Kur’an’da veya sahih sünnette hiçbir dayanağı yoktur. Peygamberimiz (s.a.v.) Ramazan’ın 14. gününde böyle bir uygulama öğretmemiştir. Sahabe de böyle bir amel yapmamıştır. Dolayısıyla bunu “dini bir yöntem” gibi sunmak doğru değildir.
Resûlullah (s.a.v.) bu konuda çok net bir ölçü koymuştur:
“Kim bizim bu işimize (dinimize) ondan olmayan bir şeyi katarsa, o reddedilmiştir.” (Buhârî, Sulh 5)
Yani din adına ortaya konulan bir uygulamanın kabul edilmesi için Kur’an ve sahih sünnetten delili olması gerekir. Aksi halde bu uygulama ibadet değil, bid‘at olur.
Peygamberimiz ayrıca şöyle buyurur:
“Her bid‘at dalalettir.”
(Müslim, Cuma 43)
Dalalet, insanı doğru yoldan uzaklaştıran sapma demektir. Bid‘atların tehlikesi de burada başlar. İnsanlar zamanla bu uygulamaları din zanneder; böylece dine sonradan eklenen şeyler çoğalırken sünnet yavaş yavaş unutulur.
İslam tarihi boyunca bazı “havas” veya gizli ilim iddialarıyla ortaya çıkan kişiler, dine yeni yöntemler eklemeye çalışmıştır. Belirli günler, belirli sayılar, suya okuma ritüelleri gibi uygulamalar bu kültürün ürünüdür. Fakat Allah adına kesin şifa vaadi vermek kimsenin yetkisinde değildir.
Şifa Allah’tandır. Dua edilir, Kur’an okunur, sadaka verilir, tedavi aranır. Ama “şu ayeti şu gün suya okuyup içersen bütün hastalıklar iyileşir” gibi kesin formüller üretmek din değildir.