Şeytan İnsanı Hasta Yapabilir mi?

“Kulumuz Eyyûb'u da an. Hani Rabbine, ‘Şeytan bana bir yorgunluk ve azap dokundurdu.’ diye seslenmişti.” (Sâd 38/41)

Ayette geçen “nusb” kelimesi yorgunluk, meşakkat ve sıkıntı; “azâb” ise eziyet ve acı anlamlarıyla açıklanmıştır. Bazı eski meallerde ayet, hastalıkla ilişkilendirilerek de tercüme edilmiştir. Örneğin Cemil Said'in 1924 tarihli mealinde Hz. Eyyûb'un sözleri, “Şeytan bana hastalıklar ve azaplar veriyor.” şeklinde aktarılmıştır.

Mâverdî'nin tefsirinde ise şeytanın Hz. Eyyûb'a dokunması hakkında farklı yorumlara yer verilir. Bunlardan birine göre şeytan, vesveseleriyle Hz. Eyyûb'a geçmişteki rahat hayatını hatırlatarak içinde bulunduğu sıkıntıyı daha ağır hissettirmeye çalışmıştır. Diğer yorumda ise yaşananlar Allah'ın izin verdiği bir imtihan çerçevesinde değerlendirilmiş ve şeytanın Hz. Eyyûb'un hayatındaki bazı sıkıntılara tesir etmesine izin verildiği aktarılmıştır.

Dolayısıyla ayetin tefsir tarihinde tek bir açıklama bulunmadığını görmek önemlidir. Şeytanın etkisini vesvese ve manevi sıkıntıyla sınırlı değerlendiren yorumlar bulunduğu gibi, Allah'ın izniyle daha geniş bir tesirden söz eden yorumlar da vardır.

Bununla birlikte Hz. Eyyûb kıssasından hareket ederek günümüzde belirli bir hastalığa “bunun sebebi şeytandır” şeklinde teşhis koymak doğru değildir. Bir insanın fiziksel veya ruhsal rahatsızlığının tıbbi sebepleri araştırılmalı ve gerekli sağlık desteği alınmalıdır.

İslamî açıdan şeytanın insana vesvese verdiği ve onu çeşitli şekillerde sıkıntıya sürüklemeye çalıştığı kabul edilir. Fakat belirli bir hastalığın şeytandan kaynaklandığını bildiğimizi söylemek farklı bir iddiadır.

Hz. Eyyûb kıssasının açık mesajlarından biri, insanın yaşadığı ağır sıkıntılar karşısında Allah'a yönelmesi, sabretmesi ve şifayı O'ndan istemesidir. Nitekim Kur'an'da Hz. Eyyûb'un duasının ardından Allah'ın ona rahmet ettiği ve sıkıntısını giderdiği bildirilir.